Stampa
Categoria: Bulgnais
Creato Mercoledì, 01 Gennaio 2014

Dscurèn mò cèr redazionale (n°164)

La situaziòn economica e sozièl in Italia l’è mésa pròpi al pìz pusébil.

Al n’è pròpi brìsa vàira che la crisi la sia finé. E pò àn s’vàd gnànch un miglioramènt in cùrt tèmp. E àn sèn brìsa sòul nuèter a dìrel: al li dìs ànch la Confindòstria, e pió che èter, al s’pòl pròpi tuchèr col màn tót i dé.

Per zarchèr d’vgnìr fòra dala crisi bisògna afruntèr suquànt probléma fondamentèl. Tra quìsti al probléma dal guéren.

L’è un pó fadiga amétrel per chi, cóme nuèter libertèri, à sèmper sustgnó, con dal bóni rasòn, che la questiòn prinzipèl l’è quèla di rapórt ed fórza tra al clàs sozièl e che rapresentèrli puliticamènt l’è in bóna sustanza, pròpi sòul una pùra conseguènza. Mo, ch’al s’piésa o nò, al Stèt l’esést e vésta l’aviditè strampalèda d’la càsta ch’àl li gestés, un só ricàmbi complét l’è quanto mai oportón.

An vlèn brìsa fer propaganda per quèst o pèr st’èter parté pulétic, ànch parché l’esperiènza storica l’à dimustrè che tóti al vólt ch’l’è stè fat, a s’è po dòp, tgnó pentires amaramènt. Al pèr però evidènt che i parté che da vènt’ àn i s’dàn al càmbi al guéren dal Paèis i n’àn brìsa la credibilitè necesèria per tratèr una ristruturaziòn dal dèbit dal stèt e gnànch per dmandèr ancòura di èter sacrifézi ai lavuradùr.

E pò l’è necesèri dsméterla ed strasinér sènza misùra i quatrén póblich. E quèst, brìsa parché quèst al pòsa fères sénter in manìra dezìsa in dal dèbit dal stèt, mo parché al n’è brìsa pensàbil dmandèr sempr’ ai creditùr ed moderèr e diminuìr al pretèis e pò cuntinuér a strasinér.

E po’ anch: bisògna dscavèrsla al pió in fùria pusébil, dal “fiscal compact” e cminzèr la “ristruturaziòn dal dèbit”. L’è pròpi stè un quèl da màt, ch’à fàt al guéren, a sotoscrìver un acórd, (al fiscal compact) ch’al custrènz al stèt italiàn a paghèr ogni àn, in pió di interès só l’ dèbit, (zirca 80 milièrd d’euro), èter 50 milièrd. E al n’ìra brìsa ubligatòri fèrel, ànch s’ai ìra dal spént fórti in càl sèns lé!

Per quèl pò ch’riguèrda la ristruturaziòn dal dèbit l’è necesèri in quèlch manira o slunghér al rimbòurs o ardùser i’interès ch’ai’ è sòuver; e quèst l’è pò anch l’interès di creditùr, s’i vólen mai (e sicuramènt i’àl vólen) recuperèr, almànch in pèrt, i baiùc investé.

Mo tót quèst, l’è cèra, al n’è brisa una soluziòn dal problema Italia: se al Paèis al s’tróva in dàl cundiziòn d’incù l’è parché, in bóna sustànza, àn funziòuna brìsa. Dét in ètri paról, da un pónt ed vésta econòmic al n’è brìsa competitìv.

Al srév pròpi ridécol (e anch criminèl) pensèr ed fèrel dvintèr competitìv, sacrificànd ancòura de pió i salèri di lavuradùr. L’è sicuramènt manch ridécola l’ipòtesi, ch’as fa da pió pèrt, ed puntér so l’turìsum. Mo al pèr francamènt póch probàbil che quèst al pòsa dèr da vìver degnamènt a Ssànta milión ed parsòun.

E alòura l’è necesèri puntér só dal produziòn ed qualitè, ch’ i pòlen èser svilupédi sòul fagànd investimént in dla rizèirca e in dl’istruziòn. Per quèst al pòl èsr’ ótil un preliév fischèl só i grus patrimòni, cumpàgna un aumènt dal tàs só i rèdit pió grànd. Mo préma ancòura (pùr savànd che drì al mérit a s’ardòpa, quési sèmper, al fèr pèrt d’una clàs), l’è necesèri rènder eficiènt, premiànd al mérit, al sistema universitèri: l’è lè infàti ch’as fòurma i rizercadùr, i tècnich e prinzipalmènt i’ insegnànt che pò, per mèz d’la scóla i difònden l’istruziòn in dal generaziòn nóvi.

E a n’avèn gnànch dscòurs ed quèl ch’avànza al probléma di probléma: la mai risólta questiòn socièl.

redazionale  (traduzione a cura di Giordano Pagnoni)

Dscurèn mò cèr (n°164) - Cenerentola Info
Joomla theme by hostgator coupons

Su questo sito utilizziamo cookie tecnici e, previo tuo consenso, cookie di profilazione di terze parti. Se vuoi saperne di più o negare il consenso all’utilizzo, consulta questa pagina. Cliccando su "CHIUDI" ovvero proseguendo la navigazione sul sito si presta il consenso all’uso di tutti i cookie.